| Muisparkiet of monniksparkiet |
 |
|
Engels: Monk parakeet, Quaker parrot of Grey-breasted parakeet , Duits: Mönchsittich, Latijn: Myiopsitta monachus INLEIDING Van de muisparkiet of monniksparkiet (Latijn: Myiopsitta monachus), worden de volgende vier ondersoorten onderscheiden: - De 'gewone' muisparkiet - Myiopsitta monachus monachus Onderlinge verschillen tussen deze ondersoorten zijn eigenlijk uitsluitend van toepassing op hun formaat en hun natuurlijk leefgebied. Ondanks het feit dat de muisparkiet, hoewel niet echt kleurrijk, een prachtige parkiet is, is er weinig Nederlandstalig informatie over deze parkiet te vinden. Dit heeft mij enigszins bevreemd omdat de muisparkiet, net als de halsbandparkiet, in staat is gebleken om zich ook in ons klimaat prima te handhaven als 'wilde' vogel (maar daarover meer in het hoofdstuk Leefgebied in het wild). De muisparkiet komt niet echt veel voor in onze avicultuur (maar ook daarover later meer in het hoofdstuk over het gedrag) . De bekendste en meestvoorkomende van de 4 ondersoorten is de 'gewone' muisparkiet.
Figuur 1: Prachtige foto van een stel muis- of monniksparkieten. UITERLIJK EN GESLACHTSONDERSCHEID Op basis van het uiterlijk is er vrijwel geen onderscheid tussen de man en de pop. Een echte kenner kan op basis van het formaat van de vogel, de poppen zijn meestal iets groter dan de mannen, onderscheid maken tussen de man en de pop. Voor echte zekerheid omtrent het geslacht is de liefhebber echter aangewezen op een onderzoek door een dierenarts middels een DNA of endoscopische test (hierover meer in het artikel over de geslachtsbepaling bij parkieten).
Figuur 2: Op basis van het uiterlijk is geen verschil te zien tussen de man en de pop. Muisparkieten zijn overwegend lichtgroen van kleur. De slagpennen zijn aan de bovenkant helder blauw van kleur. De onderkant van de vleugels is lichtblauw. De borst en het grootste gedeelte van de kop zijn lichtgrijs van kleur. De krachtige snavel is vleeskleurig van kleur terwijl de poten grijs zijn. De 'gewone' en de Boliviaans ondersoorten zijn ongeveer 30 cm groot. De andere twee ondersoorten zijn een paar centimeter kleiner.
Figuur 3: Op bovenstaande foto's is het verenkleed van alle kanten prachtig te zien.
HET LEEFGEBIED IN HET WILD De muisparkiet komt van oorsprong uit Zuid-Amerika. Zoals reeds eerder gezegd bestaan er 4 ondersoorten van de muisparkiet die ieder hun eigen geografische oorsprong hebben. De 'gewone' muisparkiet komt voor in Zuidoost Brazilië, Uruguay en Noordoost Argentinië. De Boliviaanse muisparkiet heeft zijn verspreidingsgebied, zoals zijn naam al doet vermoeden, in Centraal Bolivia terwijl de Paraguay muisparkiet logischerwijs is te vinden in Paraguay. De Mendoza muisparkiet heeft zijn verspreidingsgebied in West-Argentinië.
Figuur 4: Het natuurlijk leefgebied van de muisparkiet ligt in Zuid-Amerika. Ieder ondersoort heeft zoals hierboven beschreven zijn eigen leefgebied. Buiten de broedtijd komen ze voor in grote zwermen van wel 50 tot enkele honderden exemplaren, maar ook binnen de broedperiode vormen ze groepen. Zoals te lezen is in het volgende hoofdstuk, is de muisparkiet een echte koloniebroeder.
Figuur 5: Zowel binnen als buiten het broedseizoen komen muisparkieten vaak voor in grote groepen. Muisparkieten zijn vaak te vinden in landbouwgebieden en aangrenzende bossen, waar ze vaak grote gemengde groepen vormen met nandayaparkieten. Bij hun zoektochten naar voedsel kunnen ze hier grote schade aanrichten aan gewassen, zoals graan en mais. Hierdoor zijn ze niet altijd even geliefde gasten bij de bevolking. Tijdens mijn zoektocht naar informatie kwam ik een paar mooie video's tegen van muisparkieten in hun natuurlijke leefgebied. Klik op de videolinkjes om ze te bekijken: videofragment 1, videofragment 2, videofragment 3, videofragment 4, videofragment 5. Zoals een aantal soorten parkieten waaronder de halsbandparkiet, is de muisparkiet in staat gebleken zich ook prima te handhaven in gebieden buiten hun natuurlijke leefgebieden. Zowel door, in vroeger tijden door kolonisten meegenomen vogels naar Noord-Afrika, Europa en Noord-Amerika, als door meer recente, uit onze avicultuur ontsnapte exemplaren, zijn er op tal van plaatsen in Europa en Amerika nu kleine tot middelgrote populaties muisparkieten te vinden. Ook in Nederland zijn op tale van locaties kleine groepen muisparkieten gesignaleerd. Wat momenteel de status is van deze populaties heb ik nog niet kunnen achterhalen, maar zal hier alsnog mijn best voor doen. Een hele bekende populatie muisparkieten buiten hun natuurlijke leefgebied bevindt zich in Brooklyn, één van de 5 stadsdelen van New York. De muisparkieten maken daar een zo belangrijk deel uit van de het dagelijks leven dat ze zelfs een eigen website hebben. Klik hier om deze prachtige website te bekijken. Ook de volgende twee video's maken duidelijk dat de musiparkiet in Brooklyn echt is ingeburgerd: videofragment1, videofragment2. Ook in Spanje komen in Barcelona en Madrid vrij grote populatie muisparkieten voor. De volgende video's zijn hiervoor het levende bewijs: videofragment 1, videofragment 2, videofragment 3, videofragment 4. Op een aantal van deze videos kunt u geteuige zijn van de herrie die muisparkieten kunnen maken.
HET BROEDPROCES IN HET WILD De muisparkiet is voor wat betreft zijn broedgedrag een echte vreemde eend (of parkiet) in de bijt in de parkieten wereld. De muisparkiet is de enige parkiet die zelf een nest bouwt en niet broed in een holte in een oude boom. De manier waarop muisparkieten hun nest bouwen doet denken aan de manier waarop eksters dat doen. Het nest bestaat uit een groot vlechtwerk van takken. Nog bijzonderder is het feit dat groepen (van klein tot groot) gezamenlijk 1 groot bouwwerk maken, waarin elk paar een eigen nestholte creëert. De binnenkant van het nest wordt bedekt met zachte grasstengels.
Figuur 6: Muisparkieten bouwen gezamenlijk een groot nest waarin ieder paar een eigen nestholte creëert. Er zijn nesten bekend tot enkele meters in omvang, waar honderden dieren bij elkaar in zitten. Gewoonlijk zijn de nesten ongeveer een meter bij een meter bij een meter. Deze bouwwerken worden soms op de meest gekke plaatsen gebouwd zoals bijvoorbeeld in elektriciteits- of telefoonpalen. Maar uiteraard ook gewoon in bomen die voldoende draagmogelijkheden geven voor een groot nest.
Figuur 7: Het is natuurlijk een heel karwei om al die takken voor zo'n groot bouwwerk aan te slepen. Ook buiten de broedtijd worden de nesten door de vogels bewoond. Dit, voor parkieten vreemde gedrag, wordt toegeschreven aan het feit dat deze soort tijdens het ontstaan ervan, leefde op de pampa's waar eenvoudig weg niet voldoende bomen waren om geschikte nesten in te vinden. De evolutie heeft ze gewoon gedwongen tot dit gedrag omdat ze zich anders niet goed konden voortplanten.
Figuur 8: De grote nesten worden op alle mogelijke plaatsen gebouwd mits er genoeg aangrijpingspunten zijn voor de enorme gevlochten takkebos. Ook bijzonder aan de muisparkiet is het feit dat zowel de man als de pop het legsel, dat normaal gesproken uit 4 tot 7 eieren bestaat, gezamenlijk uitbroeden. Dit duurt ongeveer 23 dagen, waarna ook beide ouders de jongen voeden en verzorgen.Tijdens mijn zoektocht naar informatie kwam ik deze video tegen van muisparkieten bij hun nest.
DE MUISPARKIET IN ONZE VOLIÈRES Huisvesting Wanneer u de ruimte hebt en geen buren in de buurt is het het mooist om een groep muisparkieten te houden in een ruime volière van 5 tot 10 meter. Ik ben eens bij een kweker op bezoek geweest die muisparkieten op die manier hield. Dat was zowel voor het oog als voor het oor zeer indrukwekkend. Net als in de natuur zal de groep samen een groot nest in de volière bouwen hetgeen een prachtig gezicht is. Uiteraard betekent dit dat u uw muisparkieten dagelijks van een berg verse takken dient te voorzien. Voor een een enkel koppeltje voldoet een volière van een meter of 3. Hoewel de muisparkiet een sterke winterharde vogel is, dient u wel te beschikken over een droog, vorst en tocht vrij nachtverblijf.
Figuur 9: Een volière zoals deze is natuurlijk maar voor weinigen weggelegd maar wel geweldig voor een kolonie muisparkieten (deze volière staat in het ooievaarsstation te Oldelamer). In het voorgaande heb ik meerder keren gezinspeeld op het feit dat muisparkieten flinke herriemakers zijn. U dient hier uiteraard bij de huisvesting ter dege rekening mee te houden. Muisparkieten zijn absoluut niet geschikt om te houden in een woonwijk, dit zal u ongetwijfeld problemen met uw buren (in de verre omtrek) opleveren.Verder is he belangrijk om te weten dat muisparkieten goede en sterke knagers zijn. Een volière van metaal of aluminium is dan ook een vereiste. Uiteraard dient u wel dagelijks te zorgen voor verse dikke takken waarop ze hun knaaglust kunnen botvieren. Gedrag Zoals uit voorgaande hoofdstukken is gebleken is de muisparkiet in veel opzichten een bijzondere parkiet. Zo is het een echte kolonievogel, hij maakt als enige parkiet zelf een nest waarin ze dan ook nog met velen tegelijk nestelen en wonen en beide ouder vogels broeden het legsel uit. Daarnaast is het op tal van locaties over bijna de gehele wereld een vaste exotische gast geworden die zich prima kan redden. En niet te vergeten is hun oorverdovend geluid ook erg bijzonder. Bij de kweker bij wie ik eens op visite was, fungeerde de grote kolonie muisparkieten in de volière als echte waakhond voor het erf. Zodra er een onbekende het erf op kwam of er gebeurde iets wat ze niet vertrouwden, was het echt een oorverdovend lawaai dat tot op een paar honderd meter te horen was. Muisparkieten zijn erg levenslustige en beweeglijke vogels en zullen voor veel actie in uw volière zorgen. Muisparkieten kunnen ook heel erg tam en aanhankelijk worden aan hun verzorger. Ze worden dan ook vrij vaak als tamme huisgenoot gehouden. Ook erg leuk is dat ze goed kunnen leren praten. Klik op één van de volgende video linkjes om hiervan een paar leuke voorbeelden te zien: videofragment 1, videofragment 2, videofragment 3, videofragment 4, videofragment 5. Ook kwam ik tijdens mijn zoektocht naar informatie een paar leuke video's tegen waaruit blijkt dat ze het ook goed met andere vogels kunnen vinden: videofragment 6, videofragment 7.  Figuur 10: Muisparkieten kunnen erg tam en aanhankelijk worden naar hun verzorger en gedragen zich soms als echte grapjassen.
Kweken in een volière De pop legt gemiddeld 5 tot 6 eieren die gedurende 22 tot 23 dagen, door zowel de man als de pop worden bebroed. De jongen moeten op een leeftijd van ongeveer 10 - 12 dagen worden geringd met ringmaat 6 mm. De jongen verlaten het nest op een leeftijd van ongeveer 6 weken. Na ongeveer 3 weken zijn ze zelfstandig. Een tweede broedsel is geen uitzondering.
Figuur 11: Een paar leuke foto's van jonge muisparkieten.
Voeding
Een gangbaar zaadmengsel voor grote parkieten voldoet prima als basis voer voor muisparkieten. Verder verdient het de voorkeur om hun dagelijkse kost aan te vullen met onkruidzaden, fruit, groente, kiemzaad, eivoer en universeel voer. Zoals alle parkieten zijn ze ook gek op trosgierst. Uiteraard dient er iedere dag vers water ter beschikking te staan. Voor de vereiste mineralen dient er altijd schoon grit en maagkiezel tot hun beschikking staat. Om de keus wat groter te maken kan daarnaast een stuk sepia of een mineraalblok in de volière worden gehangen. Zoals eerder vemeld dienen ze altijd de bschikking te hebben over verste takken om hun knaaglust te botvieren. Zoals bij alle parkieten geldt uiteraard dat afwisseling en hygiëne een vereiste zijn voor mooie gezonde vogels. Voor meer informatie over een compleet en gezond parkieten menu verwijs ik u naar het artikel De voeding van onze parkieten.
MUTATIES
De echte liefhebbers van mutatiekweek zijn in staat gebleken om inmiddels meerder mutaties te kweken. Zo zijn er inmiddels onder andere blauwe, gele, witte en grijze mutaties gekweekt. Zonder verder dieper in te gaan op de materie van mutatiekweek, wil ik u onderstaande prachtige foto's van kleur mutaties van de muisparkiet niet onthouden.
Figuur 12: Een paar prachtige foto's van kleurmutaties van de muisparkiet (afkomstig van www.mutace-papousku.com). Voor de echte liefhebber staat hier een link naar de genetische calculator voor muisparkieten.
BRONVERMELDING
- http://www.brooklynparrots.com/
|
