| Zonparkiet |
 |
Engels: Sun conure of Sun parakeet , Duits: Sonnensittich, Latijn: Aratinga solstitialis INLEIDING De zonparkiet, behorende tot de aratinga's, is naar mijn mening één van de mooiste parkieten die moeder aarde heeft voortgebracht. Op onderstaande foto's ziet u onmiddellijk waarom. Nog niet zo lang geleden was de zonparkiet een zeldzame verschijning in de Europese avicultuur. Hoewel er gedurende een korte tijd een redelijk aantal zonparkieten is geïmporteerd in Europa, heeft het nog vrij lang geduurd voordat er een behoorlijke avicultuur populatie is ontstaan. Als één van de redenen hiervoor wordt genoemd dat de kopers onaangenaam verrast waren door het enorme lawaai wat deze parkieten kunnen maken. Ook waren de veterinaire technieken om het geslacht te bepalen (op het oog is dit namelijk niet mogelijk) in die tijd nog niet zover als die nu zijn. Veelal werden dus koppels gekocht die geen koppels bleken te zijn, dit te samen met hun onverwachte harde stemgeluid, heeft er in geresulteerd dat de 'vroege' zonparkieten veel van hand tot hand gingen en er weinig serieuze kweekpogingen werden ondernomen. Inmiddels is de liefhebber zich bewust van de specifieke karaktereigenschappen van de zonparkiet en zijn gesexte koppels redelijk goed verkrijgbaar zodat er nu op redelijke schaal succesvol mee wordt gekweekt. Zoals de soortnaam aratinga al suggereert is de zonparkiet een tussenvorm tussen parkieten en ara's. Binnen de soort aratinga zijn zonparkieten nauw verwant met de jendaya- en de goudkapparkiet. De zonparkiet is de meest uitbundig gekleurde van de drie.
     Figuur 1: Bovenstaande foto's maken denk ik goed duidelijk waarom ik de zonparkiet één van de mooiste parkieten vind. UITERLIJK EN GESLACHTSONDERSCHEID Zoals bij de meeste, zo niet alle, aratinga soorten bestaat er geen uiterlijk verschil tussen de man en pop. Om het geslacht met zekerheid te kunnen bepalen bent u als liefhebber dus aangewezen op veterinaire technieken zoals een DNA- of endoscopische geslachtsbepaling (hierover meer in het artikel over de geslachtsbepaling bij parkieten). De zonparkiet is ongeveer 30 cm groot en heeft een mooie strakke ranke bouw. Hun verenkleed is oogverblindend met alle schakeringen van oranje, blauw, groen en geel die je maar kunt bedenken. De hoofdkleur van het verenkleed van de zonparkiet is geel. De wangen, het voorhoofd, en de buikstreek zijn vel, bijna fluorescerend oranje van kleur. Rond de ogen bevindt zich een beperkte onbevederde witte oogring. De primaire slagpennen zijn groen met velle donkerblauwe uiteinden. De primaire en middelste dekveren zijn groen met een geel uiteinde. De bovenkant van de staart is olijfgroen met blauwe uiteinden. De onderkant van de staart is groen met een gele gloed er over. De kleuren worden intenser naarmate de vogels ouder worden. De snavel is zwart en de poten zijn grijs van kleur.
Figuur 2: Zeg het maar, wie is de man en wie is de pop? Er zijn geen uiterlijke verschillen tussen de man en de pop.
Jonge zonparkieten zijn overwegend van groen van kleur met hier en daar wat doorschijnende gele en oranje tinten. Naarmate de vogels ouder worden, worden de oranje, gele en blauwe kleuren steeds intenser en verdwijnt het groen grotendeels. Na ongeveer 8 tot 9 maanden is de zonparkiet volledig op kleur. Een hele leuke video die de ontwikkeling van het verenkleed van een jonge tot bijna volwassen zonparkiet prachtig laat zien, vindt onder u deze link.
HET LEEFGEBIED IN HET WILD De zonparkiet komt van oorsprong uit Zuid-Amerika. Hij komt voor in Venezuela, Guyana, Suriname, Frans-Guyana en delen van Brazilië. De zonparkiet geeft de voorkeur aan natuurlijke savannes met open boombegroeing, kreupelhout en cactussen. Ook komen ze voor in gebieden met open bebossing en palm aanplanting. Zonparkieten worden aangetroffen tot op hoogten van ongeveer 1200 meter. Ook in de meer gecultiveerde gebieden komen ze wel voor waar ze zich graag te goed doen aan de verbouwde landbouwgewassen. Veelal leven zonparkieten in groepen van zo'n 20 tot 40 exemplaren. In de broedperiode, zo tussen december en maart, zonderen gevormde paren zich vaak af om op zoek te gaan naar een geschikte broedplaats. Maar ook gedurende de broedperiode worden grote groepen zonparkieten waargenomen.
  Figuur 3: Het natuurlijk leefgebied van de zonparkiet. Daar waar de zonparkiet voorheen een redelijk veelvuldig voorkomende parkiet was, wordt de zonparkiet tegenwoordig als een beschermde vogel beschouwd die onder druk staat. Een van de belangrijkste redenen hiervoor is de ontbossing en ontginning van hun natuurlijke leefgebieden. Maar ook het feit dat de zonparkiet veel door stropers wordt gevangen, door zijn schitterende kleuren en vriendelijke gedrag is deze vogel zeer gewild als huisdier, is hiervan een belangrijke oorzaak. Zoals gezegd leven zonparkieten vaak in middelgrote groepen van zo'n 20 tot 40 exemplaren. Wanneer u ooit in de gelukkig omstandigheden bent om zo'n grote groep zonparkieten te zien overvliegen, zult u merken dat dat eruit ziet als een ondergaande zon. Dit verklaart tevens hun naam welke ze te danken hebben aan het feit dat hun kleuren veel weg hebben van de kleuren die u ziet bij een schitterende zonsondergang.
Figuur: 4: Nu begrijpt u waarom de zonparkiet, zonparkiet heet. Toch?
HET BROEDPROCES IN HET WILD Hoewel ik lang gezocht heb op internet heb ik weinig informatie kunnen vinden over het natuurlijk broedgedrag van zonparkieten. Eigenlijk is daar niet zo heel veel over bekend. Vaak zonderen de paren zich af van de grote groepen tegen de tijd dat de broedtijd aanbreekt. Deze valt, afhankelijk van de weersomstandigheden en het voedselaanbod, ergens tussen december en maart. Maar ook binnen de broedperiode blijven ze wel in groepen bij elkaar. Hun voorkeur voor een nestplaats gaat uit naar holten in oude afgestorven palmbomen. De broedduur bedraagt ongeveer 23 dagen.
Figuur 5: Zonparkieten nestelen graag in oude dode palmbomen. DE ZONPARKIET IN ONZE VOLIÈRES
Huisvesting Zoals reeds eerder opgemerkt is de zonparkiet een van de luidruchtigste parkieten. Hier dient u bij de huisvesting ter dege rekening mee te houden. Ze zijn niet echt geschikt voor een buiten volière in een drukke woonwijk (tenzij u zeer verdraagzame buren heeft). Ook met hun sterke snavel en knaaglust dient u bij de huisvesting rekening te houden. De volière kan het best gemaakt worden van metaal of aluminium. Uiteraard dient u uw zonparkieten wel regelmatig te voorzien van verse takken (wilgen of fruitboom takken). Ook is het aan te raden wat grover en sterker gaas te gebruiken dat voor de minder knaaglustige parkieten (met gewoon eenvoudig volière gaas heeft de krachtige snavel van de zonparkiet geen enkele moeite, dit zal binnen de kortste keren doorgeknaagd worden). Hoewel de zonparkiet een vrij sterke vogel is, dient hij wel te kunnen beschikken over droog, tocht en vorstvrij nachtverblijf. Een buiten volière met een lengte van 3 tot 4 meter, een breedte van 1 meter en een hoogte van 2 meter voldoet uitstekend voor zonparkieten. Een nachtverblijf van ongeveer 1,5 bij 1 bij 2 meter is voldoende. Omdat zonparkieten, net als de meeste aratinga soorten, onverdraagzaam zijn naar soortgenoten, kunnen ze het best paarsgewijs worden gehouden. Wanneer u meerdere koppels aratinga's houdt, is het ten behoeve van de rust in de volières, verstandig ervoor te zorgen dat de vogels elkaar niet kunnen zien. Omdat zonparkieten overnachten in hun broedblokken is het verstandig tenminste een deel van de volière te overkappen zodat het broedblok droog blijft. Ook is het verstandig om ook in het nachtverblijf een broedblok op te hangen. Omdat zonparkieten zeer intelligente, ondeugende en behendige vogels zijn, is het sterk aan te bevelen de volière te voorzien van een sluis. U zult niet de eerste zijn waarbij een zonparkiet in een kort onoplettend moment langs u piept en de vleugels neemt. De volgende video is gemaakt in vogelpark Walsrode in Duitsland.
Gedrag Zonparkieten zijn actieve en levendige vogels die voor veel actie in uw volières zullen zorgen. Het zijn echte klauteraars. Zoals al meerdere keren gezegd is de zonparkiet één van de luidruchtigste parkieten. Vooral bij zonsopgang en zonsondergang zullen ze van zich laten horen. Ook bij onraad of als ze ergens van schrikken zullen ze goed van zich laten horen. Houdt hier rekening mee wanneer u overweegt zonparkieten aan te schaffen. Omdat zonparkieten overnachten in hun broedblokken dienen deze het gehele jaar in de voliere te blijven hangen. Omdat zonparkieten echte knagers zijn dienen altijd verse takken tot hun beschikking te staan. Ook nemen zonparkieten graag een bad zodat er altijd een schaal schoon en vers badwater tot hun beschikking dient te staan. Over het algemeen komen zonparkieten weining op de grond van de voliere, het is dan ook aan te bevelen het voer op een redelijke hoogte aan te bieden.Mede door het prachtige verschijning, maar zeker ook door hun intelligente een aanhankelijke gedrag wordt de zonparkiet ook veel gehouden als tamme huisvogel. Een tamme zonparkiet vraagt veel aandacht maar wordt een echte vertrouwde huisvriend. Door zijn intelligentie en nieuwsgierigheid kunt u ze zelfs truucjes leren. Ze beschikken over een beperkte mogelijkheid tot 'praten', en geluiden immiteren doen ze graag en goed.
Figuur 6: Zonparkieten worden veel gehouden als tamme huisvriend. Het feit dat zonparkieten vanwege hun schoonheid, hun intelligentie en hun aanhankelijkheid aan hun verzorger, zeer geliefde tamme huisvrienden zijn, blijkt uit het feit dat er zeer veel videobeelden van tamme zonparkieten te vinden zijn op internet. Hier volgt een kleine selectie die ik heb gemaakt: videofragment 1, videofragment 2, videofragment 3, videofragment 4, videofragment 5, videofragment 6, videofragment 7 (deze is echt lachen), videofragment 8, videofragment 9, videofragment 10. Kweken in een volière
 Figuur 7: Over het algemeen worden redelijke broedresultaten behaald in onze volières. De pop legt gewoonlijk, met tussenpozen van 2 dagen, 2 tot 5 eieren. Na een broedduur van ongeveer 23 dagen worden de jongen geboren. Tijdens mijn zoektocht naar informatie op internet kwam ik de volgende leuke video's tegen van uitkomende eieren van zonparkieten: videofagment 1, videofragment 2. Bij de geboorte hebben de jongen een bijna witte donsbevedering. Ze moeten op een leeftijd van 15 tot 17 dagen worden geringd met ringen van 6 mm doorsnee. Het verdient aanbeveling om extra sterke stalen ringen te gebruiken. De jongen blijven ongeveer 7 tot 8 weken in het nest, voordat ze uitvliegen. Drie weken na het uitvliegen zijn ze zelfstandig. Het komt regelmatig voor dat er meerdere legsels per jaar worden groot gebracht. De ouders blijven over het algemeen verdraagzaam jegens hun eigen jongen. Zoals ik al eerder heb genoemd worden zonparkieten veelvuldig als tamme vogel in de huiskamer gehouden. Het tamst worden de vogels wanneer ze met de hand worden opgevoed. De jongens dienen na een week of drie uit het nest te worden gehaald en verder met de hand te worden gevoed. De volgende twee leuke video's kwam ik tegen tegen mijn speurtocht naar informatie op internet: videofragment 1, videofragment 2.
Voeding Als basisvoer kan het best een goed papegaaienmengsel worden gegeven met zo min mogelijk zonnebloem pitten.Een gewoon mengsel voor grote parkieten volstaat voor zonparkieten niet, de kleinere zaden zullen zij niet eten. Als aanvulling op het menu dient dagelijks een stukje fruit of groente te staan. Ook kiemzaad en eivoer dienen op het menu te staan, in de broedperidoe zelfs dagelijks. Verder moet er altijd grit en maagkiezel ter beschikking te staan. Zoals eerder gezegd moeten ze tevens dagelijks de beschikking hebben over verse taken waarop ze hun knaaglust kunnen botvieren. Omdat zonparkieten vrijwel nooit op grond komen moet het voer op hoogte worden verstrekt. Zoals bij alle parkieten geldt uiteraard dat afwisseling en hygiëne een vereiste zijn voor mooie gezonde vogels. Voor meer informatie over een compleet en gezond parkieten menu verwijs ik u naar het artikel De voeding van onze parkieten. MUTATIES Voor zover mij bekend bestaan er geen mutaties van de zonparkiet. BRONVERMELDING - http://www.vogelsite.com/Vogels/zonparkiet.htm - http://www.vogelproblemen.nl/Zonparkiet.htm - http://www.sunconure.com/ - http://en.wikipedia.org/wiki/Sun_Conure - http://www.avianweb.com/sunconure.html |
||||||||||
